Pokrajinski zavod za zaštitu prirode

geoportal

Ekološka mreža

mapa

REZERVAT BIOSFERE "BAČKO PODUNAVLJE"

logo-unesco-mab
Zbrinjavanje
coopMDD projekat
logo-sava-ties
logo-lifeline-mdd

Događaji

Maj 2021
pon uto sre čet pet sub ned
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
Nema slike
Generalna skupština Ujedinjenih nacija proglasila je 22. maj za Dan zaštite biodiverziteta u cilju podizanja svesti gradjana i povećanja razumevanja značaja njegovog očuvanja i održivog korišćenja. Biodiverzitet kako u prošlosti tako i danas je pod velikim pritiskom različitih faktora ugrožavanja. Mnoge biološke vrste su ugrožene u većem ili manjem stepenu, na pragu su nestajanja ili su čak neke i zauvek izgubljene. Usvajanjem Konvencije o biološkoj raznovrsnosti, na samitu UN o zaštiti životne sredine i održivom razvoju (Rio de Žaneiro, 1992. godine), ostvaren je opšti konsenzus da je biodiverzitet, koji nam obezbeđuje ne samo materijalna bogatstva, već i duhovno zdravlje, temelj zdrave životne sredine i održivog razvoja. Takođe je dogovoreno da zaštita i održivo korišćenje biodiverziteta treba da bude briga celog čovečanstva na globalnom, regionalnom i lokalnom nivou, naročito u borbi protiv siromaštva.
Datum :  subota, 22 maj 2021
23
24
Nema slike
Evropski dan parkova proglasila je Federacija nacionalnih parkova Evrope, s ciljem da skrene pažnju javnosti na značaj zelenih površina. Ovaj datum je odabran kao sećanje na proglašenje prvih evropskih nacionalnih parkova - devet nacionalnih parkova u Švedskoj, 24. maja 1909. godine. Prvi put je Dan parkova obeležen širom Evrope 1999. godine, a u Srbiji se obeležava od 2001. godine.
Datum :  ponedeljak, 24 maj 2021
25
26
27
28
29
30
Nema slike
Duvan je drugi glavni uzrok umiranja u svetu. Godine 1967. održana je Prva svetska konferencija o pušenju i zdravlju, a godine 1971. Svetska zdravstvena organizacija odlučuje se za sistemsku borbu protiv pušenja duvana i pušenje je definisano kao bolest zavisnosti.
Datum :  nedelja, 30 maj 2021
31
logo-pannoneagle

PZZP je član IUCN-a

IUCN
wwf-logo

WWF - FOND ZA ZAŠTITU PRIRODE

covid-19

Očuvanju životne sredine doprinosite uglavnom:

odgovornim ponašanjem u prirodi - 56.1%
racionalnom potrošnjom vode - 4.5%
štednjom energije (gasa, struje i sl.) - 9.1%
izbegavanjem korišćenja plastičnih kesa - 21.2%
višestrukom upotrebom ambalaže - 9.1%

Ukupno glasova: 66
Glasanje u ovoj anketi je zavrseno

PIO "Karaš-Nera"

PIO "Karaš-Nera"

NAZIV ZAŠTIĆENOG PODRUČJA

„KARAŠ - NERA''

 

VRSTA ZAŠTIĆENOG PODRUČJA

Predeo izuzetnih odlika

 

KATEGORIJA

II kategorija - zaštićeno područje pokrajinskog značaja, odnosno velikog značaja. Član 17 Zakona o izmenama i dopunama Zakona o zaštiti prirode („Sl. glasnik RS", broj 88/2010, 91/2010).

KATEGORIJA ZAŠTIĆENOG PODRUČJA PREMA KLASIFIKACIJI SVETSKE UNIJE ZA ZAŠTITU PRIRODE (IUCN)

Kategorija IV: Područje upravlјanja staništima i vrstama (Habitat and species management area).

 

MEĐUNARODNI STATUS ZAŠTIĆENOG PODRUČJA

Ušće Nere u Dunav je deo Ramsarskog područja „Labudovo okno", upisanog u registar međunarodno značajnih vlažnih područja 01.05.2006. godine.

U okviru većeg kompleksa pod imenom „Deliblatska peščara", Mali pesak i meandri Karaša, upisani su u registar međunarodno značajnih staništa ptica (Important Bird Area, IBA - 016SER).

 

OSNOVNE PRIRODNE I STEČENE VREDNOSTI

Osnovne vrednosti čine očuvani napušteni meandri Karaša i rečna staništa Nere, peščare i stepe, koja su prioritet za zaštitu u srednjoj Evropi, kao i najupadlјiviji predeo dinskog relјefa u Srbiji. Reka Nera predstavlјa ekološki koridor od međunarodnog značaja, koja teče duž granice Srbije i Rumunije, povezujući Karpate i Panonsku niziju.

Najvažniji predstavnici flore su dvoštitasta šaš (Fimbristylis bisumbellata) i močvarni maslačak (Taraxacum palustre) , kojima je ovo jedino stanište u Srbiji. Značajne vrste bilјaka su i šilјata zuka (Scirpus mucronatus) , zmijski jezik (Ophioglossum vulgatum) , dimnjača (Fumaria kralikii) , kalužđarka (Epipactis palustris) i gorocvet (Adonis vernalis).

Najznačajniji predstavnici retke i ugrožene faune insekata su jednodnevke (Ephemeroptera) i kameni cvetovi (Trichoptera) u brzim vodama Nere, kao i panonski skakavac (Acrida hungarica) i mravlјi lav (Myremeleon formicarius) , retke vrste vitalnih populacija na peskovima i uz Karaš. Osobenost Nere čini i prisustvo riba karakterističnih za brdske reke, dvoprugaste uklije (Alburnoides bipunctatus) i potočne mrene (Barbus meridionalis) , kao i manića (Lota lota) , retke i ugrožene vrste. Herpetofaunu ovog područja karakterišu stepski smuk (Dolichophis caspius) i stepski gušter (Podarcis tauricus) . Dolina Nere je jedino poznato stanište žabe travnjače (Rana temporaria) i poskoka (Vipera ammodytes) u Vojvodini. Kao najvažniji predstavnici bogate i raznovrsne faune ptica grablјivica ističu se patulјasti orao (Hieraaetus pennatus) , kliktaš (Aquila pomarina) , krstaš (Aquila heliaca) , stepski soko (Falco cherrug) , zmijar (Circaetus gallicus) i riđi mišar (Buteo rufinus) . U mrtvajama Karaša gnezdi se patka njorka (Aythya nyroca) , vrsta sa svetske Crvene liste. Peščarska staništa nastanjuju retke i ugrožene vrste glodara, od izuzetnog nacionalnog i međunarodnog značaja za zaštitu, tekunica (Spermophillus citellus) i slepo kuče (Spalax leucodon) . Najveća i najgušća populacija tekunice (Spermophillus citellus) u Srbiji nalazi se u okviru ovog područja, na lokalitetu Mali pesak.

 

GEOGRAFSKI POLOŽAJ ZAŠTIĆENOG PODRUČJA

Zaštićeno područje „Karaš – Nera" nalazi se u južnom Banatu i sastoji se od tri prostorne celine: „Karaš", „Nera" i „Mali pesak".

Prostorna celina „Karaš" obuhvata deo velike mrtvaje Karaša kod Kajtasova, nastale prokopavanjem kanala DTD.

„Nera" obuhvata ceo tok istoimene reke u Srbiji, s tim što su usled neodgovarajućih podloga, katastarski opisane samo najvažnije celine istoimene reke i njenog priobalјa kod Kusića, Vračevog Gaja i na ušću u Dunav.

„Mali pesak" obuhvata travna peščarska i stepska staništa duž leve obale Karaša, od Grebenca do Banatske Palanke, kao i mrtvaje Karaša sa leve strane kanala DTD, koje se prostorno nadovezuju na Mali pesak.

 

POVRŠINA

Područje PIO „Karaš – Nera" obuhvata površinu od 1541,27 ha (Tabela 3). Od toga, 1459,74 ha može se iskazati na osnovu katastarskih podataka. Ostalih 81,53 ha je reka Nera, čiji tok je u velikoj meri pomeren od kad je izrađen katastar. Iz tih razloga, savremeni položaj reke Nere ne poklapa se sa prikazom u katastru i ne može se na taj način opisati. Ukupna površina Predela izuzetnih odlika „Karaš – Nera" iskazana je na osnovu grafike.

Od ukupnih 1541,27 hektara, pod režimom zaštite II (drugog) stepena je 984,36 hektara, dok se pod režimom zaštite III (trećeg) stepena nalazi 556,92 hektara.

 

VLASNIŠTVO

Na području PIO „Karaš – Nera", iskazano na osnovu podataka iz katastra, 88% zemlјišta nalazi se u državnoj, a 12% u privatnoj svojini. Površina reke Nere na 81,53 hektara ne može se katastarski iskazati.

 

ISTORIJAT ZAŠTITE

Prilikom revizije zaštite „Deliblatske peščare", početkom XXI veka, utvrđen je značaj prirodnih vrednosti Malog peska, ali zaštita ovog prostora nije realizovana. Zaštita celokupnog prostora predviđenog za PIO „Karaš – Nera" u periodu do kraja 2010. zasniva se na opredelјivanju za zaštitu u prostornim planovima. Zakonska osnova zaštite ostvaruje se u okviru centralnog područja ekološke mreže br. 20, pod nazivom Delibatska peščara, a koja obuhvata i područja oko Nere i Karaša (Uredba o ekološkoj mreži, "Službeni glasnik RS", br. 102/2010) ističući Neru kao ekološki koridor od međunarodnog značaja.

 

REŽIMI ZAŠTITE

Osnova za uspostavlјanje režima i mera zaštite je član 35. Zakona o zaštiti prirode („Službeni glasnik Republike Srbije" br. 36/09, 88/10, 91/10), kao i član 33. istog Zakona, prema kome je:

Predeo izuzetnih odlika područje prepoznatlјivog izgleda sa značajnim prirodnim, biološko-ekološkim, estetskim i kulturno-istorijskim vrednostima, koje se tokom vremena razvijalo kao rezultat interakcije prirode, prirodnih potencijala područja i tradicionalnog načina života lokalnog stanovništva. Predeo izuzetnih odlika može biti prirodni predeo izuzetnih odlika i kulturni predeo izuzetnih odlika. Prirodni predeo izuzetnih odlika je područje značajne biološko-ekološke i estetske vrednosti gde tradicionalan način života lokalnog stanovništva nije bitnije narušio prirodu i prirodne ekosisteme.

U predelu izuzetnih odlika zabranjene su radnje i aktivnosti kojima se narušavaju primarne prirodne i stvorene vrednosti i karakter predela.

Mere zaštite, način obavlјanja privrednih i tradicionalnih delatnosti i korišćenje prirodnih i stvorenih vrednosti u predelu izuzetnih odlika, bliže se utvrđuju aktom o proglašenju zaštićenog područja.

Polazeći od potrebe zaštite i očuvanja predela i staništa, kao i strogo zaštićenih i zaštićenih vrsta, određivanje stepena zaštite unutar PIO „Karaš - Nera" je vršeno na osnovu stepena očuvanosti prirodnih vrednosti, potreba za primenom aktivnih mera zaštite i u skladu sa potrebama razvoja održivog pašarenja i drugih aktivnosti. Na zaštićenom području uspostavlјaju se režimi zaštite II i III stepena. PIO „Karaš - Nera" obuhvata površinu od 1.541,27 ha, od čega:

  • režim zaštite II stepena zauzima 984,36 ha.
  • režim zaštite III stepena obuhvata površinu od 556,92 ha.

 

Top of Page