Pokrajinski zavod za zaštitu prirode
  • 01
  • 02
  • 03
  • 04
  • 05
  • 06
  • 07
  • 08
  • 09
  • 10
  • 11
  • 12
  • 13
  • 14
  • 15
  • 16
  • 17
  • 18
  • 19
  • 20
  • 21
  • 22
  • 23
  • 24
  • 25
geoportal

Ekološka mreža

mapa

REZERVAT BIOSFERE "BAČKO PODUNAVLJE"

logo-unesco-mab
Zbrinjavanje
coopMDD projekat
logo-sava-ties
logo-lifeline-mdd

Događaji

Maj 2021
pon uto sre čet pet sub ned
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
Nema slike
Generalna skupština Ujedinjenih nacija proglasila je 22. maj za Dan zaštite biodiverziteta u cilju podizanja svesti gradjana i povećanja razumevanja značaja njegovog očuvanja i održivog korišćenja. Biodiverzitet kako u prošlosti tako i danas je pod velikim pritiskom različitih faktora ugrožavanja. Mnoge biološke vrste su ugrožene u većem ili manjem stepenu, na pragu su nestajanja ili su čak neke i zauvek izgubljene. Usvajanjem Konvencije o biološkoj raznovrsnosti, na samitu UN o zaštiti životne sredine i održivom razvoju (Rio de Žaneiro, 1992. godine), ostvaren je opšti konsenzus da je biodiverzitet, koji nam obezbeđuje ne samo materijalna bogatstva, već i duhovno zdravlje, temelj zdrave životne sredine i održivog razvoja. Takođe je dogovoreno da zaštita i održivo korišćenje biodiverziteta treba da bude briga celog čovečanstva na globalnom, regionalnom i lokalnom nivou, naročito u borbi protiv siromaštva.
Datum :  subota, 22 maj 2021
23
24
Nema slike
Evropski dan parkova proglasila je Federacija nacionalnih parkova Evrope, s ciljem da skrene pažnju javnosti na značaj zelenih površina. Ovaj datum je odabran kao sećanje na proglašenje prvih evropskih nacionalnih parkova - devet nacionalnih parkova u Švedskoj, 24. maja 1909. godine. Prvi put je Dan parkova obeležen širom Evrope 1999. godine, a u Srbiji se obeležava od 2001. godine.
Datum :  ponedeljak, 24 maj 2021
25
26
27
28
29
30
Nema slike
Duvan je drugi glavni uzrok umiranja u svetu. Godine 1967. održana je Prva svetska konferencija o pušenju i zdravlju, a godine 1971. Svetska zdravstvena organizacija odlučuje se za sistemsku borbu protiv pušenja duvana i pušenje je definisano kao bolest zavisnosti.
Datum :  nedelja, 30 maj 2021
31
logo-pannoneagle

PZZP je član IUCN-a

IUCN
wwf-logo

WWF - FOND ZA ZAŠTITU PRIRODE

covid-19

Očuvanju životne sredine doprinosite uglavnom:

odgovornim ponašanjem u prirodi - 56.1%
racionalnom potrošnjom vode - 4.5%
štednjom energije (gasa, struje i sl.) - 9.1%
izbegavanjem korišćenja plastičnih kesa - 21.2%
višestrukom upotrebom ambalaže - 9.1%

Ukupno glasova: 66
Glasanje u ovoj anketi je zavrseno

55. GODINA USPEŠNOG RADA NA ZAŠTITI PRIRODE

  • Objavljeno u Aktuelnosti
  • Pročitano 72 puta
55. GODINA USPEŠNOG RADA NA ZAŠTITI PRIRODE

Pokrajinski zavod za zaštitu prirode je stručna ustanova koja obavlјa poslove zaštite prirode na teritoriji AP Vojvodine. Iza Pokrajinskog zavoda je pedeset i pet godina uspešnog rada. Osnovan je odlukom Skupštine SAP Vojvodine davne 1966. godine, sa sedištem u Novom Sadu na Petrovaradinskoj tvrđavi, a započeo je sa radom 1. aprila 1966. godine. Od 1993. do 2010. godine Pokrajinski zavod je funkcionisao kao Radna jedinica Zavoda za zaštitu prirode Srbije. Stvaranjem zakonske osnove u Zakonu o zaštiti prirode („Službeni glasnik RS" br. 36/09), Pokrajinski zavod za zaštitu prirode je reosnovan Odlukom Skupštine AP Vojvodine 16. februara 2010. godine, a sa radom započeo 1. aprila 2010. godine. Obzirom da je i 1966. i 2010. godine Pokrajinski zavod za zaštitu prirode počeo sa radom 1. aprila ovaj dan obeležavamo kao Dan Pokrajinskog zavoda.

Zavod prikuplјa i obrađuje podatake o prirodi, biološkoj i geološkoj raznovrsnosti, prati stanje i promene, ocenjuje stepen ugroženosti i potrebe zaštite divlјih vrsta i njihovih staništa, radi na uspostavlјanju zaštićenih područja i ekološke mreže, izdaje uslove i mišlјenja, vrši stručni nadzor i predlaže mere zaštite, pruža stručnu pomoć, razvija saradnju sa zaintersovanim stranama i sprovodi vaspitno-obrazovne i promotivne aktivnosti.

Rešavanje savremenih problema u zaštiti prirode zahteva timski rad stručnjaka različitih profila. Pored biologa posebno usmerenih na zaštitu određenih grupa organizama (bilјke, plankton, insekti, ribe, vodozemci, gmizavci, ptice i sisari), tu su i druge prirodnjačke struke iz oblasti ekologije, polјoprivrede, šumarstva, geologije, geografije i zaštite životne sredine, kao i iz oblasti prava, ekonomije, odnosa sa javnošću, prostornog planiranja, kartografije, informatike i dr.

Zavod u formi stručne studije podnosi predloge za uspostavlјanje zaštićenih područja, a po njihovom uspostavlјanju vrši stručni nadzor, predlaže mere zaštite i pruža stručnu pomoć u upravlјanju. Područja očuvane prirode danas su veoma retka, posebno u Vojvodini, usled dugotrajnog negativnog antropogenog uticaja. Nјih je neophodno zaštititi, kao preostale bisere prirode, izražene geološke, biološke, ekosistemske i predeone raznovrsnosti. Najveće zaštićene prirodne celine u AP Vojvodini su u plavnim zonama velikih reka (Dunav, Sava, Tisa, Begej, Tamiš...), u brdsko-planinskom regionu Fruške gore i Vršačkih planina, na velikim peščarama (Deliblatska i Subotička) i na očuvanim fragmentima stepsko-slatinskih područja.

Nakon što se proceni da određeni prostor ima izražene prirodne vrednosti i da može biti značajan za zaštitu, Zavod pristupa njegovom detalјnom terenskom istraživanju sa različitih stručnih i sezonskih aspekata. Tom prilikom prikuplјaju se podaci o prisutnim bilјnim i životinjskim vrstama i njihovim staništima, sa ocenom osetlјivosti i ugroženosti, kao i o prirodnim pojavama i procesima, lјudskim delatnostima i faktorima ugrožavanja, odnosno vrši se valorizacija područja u skladu saprirodnim vrednostima. Na osnovu ovih istraživanja i dostupne literature i dokumentacije, izrađuje se studija - predlog za stavlјanje pod zaštitu i šalјe donosiocima odluka (Vladi Republike Srbije, Pokrajinskoj vladi ili lokalnoj samoupravi) na dalјi postupak do proglašenja – donošenja akta o zaštiti. Aktima o zaštiti određuje se upravlјač, koji čuva, unapređuje i promoviše prirodno dobro i sprovodi aktivne mere zaštite u cilјu očuvanja prirodnih vrednosti područja.

Područje se smatra već zaštićenim kada Ministarstvo zaštite životne sredine oglasi na svom sajtu postupak proglašenja zaštite i primenjuju se mere propisane u studiji do donošenja akta o zaštiti. Na teritoriji AP Vojvodine nalazi se 133 zaštićena područja i to: jedan Nacionalni park „Fruška gora", 16 specijalnih rezervata prirode, 11 parkova prirode, 83 spomenika prirode, 3 predela izuzetnih odlika i drugih dobara, na površini od preko 140.000 hektara, dok je u postupku zaštite više od 20 područja.

Vojvodina je izrazito agrarno područje i zaštićena područja su najčešće međusobno segmentisana i izolovana. Stoga Zavod vodi brigu o uspostavlјanju i očuvanju ekološke mreže, jedinstvenog sistema funkcionalno povezanih prirodnih i poluprirodnih predeonih celina. Ekološka mreža osim zaštićenih i drugih prirodnih područja, sadrži i koridore, koji povezuju izolovane celine staništa, kao i zaštitne zone, koje smanjuju negativne uticaje okruženja. Ona služi da omogući slobodan protok vrsta i gena i bitno doprinosi očuvanju prirodne ravnoteže i biološke raznovrsnosti. Na teritoriji AP Vojvodine nalazi se izdvojeno oko 640 poligona (staništa) ekološke mreže koji zahvataju preko 115.000 hektara.

Zavod vodi registar strogo zaštićenih i zaštićenih divlјih vrsta, i u skladu sa tim propisuje i sprovodi mere njihove zaštite. Zaštita vrsta se najbolјe sprovodi zabranom narušavanja njihovih staništa, kroz zaštićena područja i druge vidove prostorne zaštite. Zavod štiti ugrožene vrste u prirodi i kroz aktivnu zaštitu jedinki i unapređenje njihovih staništa, obezbeđujući im bolјe uslove za život i razmnožavanje. Na primer, zbog nedostatka prirodnih gnezdilišta, pobolјšavaju se uslovi za gnežđenje ptica postavlјanjem platformi za orlove i sokolove, kao i kutije i veštačke duplјe za modrovrane, sive vetruške i sove. Sprovode se akcije očuvanja travnih staništa, pogodnih za tekunice, uklanjanjem invazivnog žbunja sa njihovih staništa. U zimskim mesecima obezbeđuje se dodatna hrana pticama grablјivicama, meso na namenskim hranilištima, velikim droplјama silaža na njivama i sl. Osim zaštite životinja, određene mere su usmerene i prema bilјkama. Mesto gde žive krajnje retki i ugroženi banatski božuri, čisti se od podrasta i palih grana okolnog drveća.

Ugrožene vrste čuvaju se i štite od nesavesnih lјudi koji ih uništavaju, uznemiravaju, hvataju i drže u zatočeništvu ili ih truju i ubijaju. Uz pomoć nadležne inspekcije, ponekad i policije, istražuju se slučajevi uništavanja i ubijanja, pronalaze se nezakonito zaroblјene jedinke divlјih vrsta, oduzimaju se i puštaju u prirodu ili zbrinjavaju, a prekršioci se kažnjavaju.

Zavod je uspostavio sistem zbrinjavanja strogo zaštićenih i zaštićenih divlјih vrsta životinja kojima je potrebna pomoć, ukoliko su pronađene iznemogle, povređene, bolesne, mlade bez brige roditelјa i na opasnom mestu za preživlјavanje. Nakon prijema i obrade dojava o povređenoj životinji, izlazi se na teren, preuzimaju jedinke i transportuju do Prihvatilišta za divlјe životinje u ZOO - vrtu Palić, na dalјu negu, a nakon oporavka se vraćaju u prirodu.

Odsek za zaštitu životne sredine brine o životnoj sredini (voda, vazduh, zemlјište...) na zaštićenim područjima i njihovom okruženju. Očuvanje životne sredine je od velike važnosti za opstanak divlјih vrsta i njihovih staništa. Ovaj zadatak sprovodi se kroz izradu uslova zaštite prirode za planiranje i uređenje prostora, za izgradnju objekata i obavlјanje različitih radova i aktivnosti.

Priroda ne poznaje državne granice. Životinje ih takođe prelaze, neke i više puta u toku jednog dana. Da bi efikasno štitio prirodu i njene stanovnike, Zavod mora da sarađuje sa državnim službama koje se bave zaštitom prirode i sa upravlјačima zaštićenih područja u susednim državama, a ima i zakonsku obavezu da sarađuje sa svim onim državama koje su potpisale međunarodne konvencije u zaštiti prirode koje je potpisala i Srbija. Zavod je član Međunarodne unije za zaštitu prirode (IUCN) , a sarađuje posebno i sa Svetskim fondom za prirodu (WWF) u očuvanju važnih staništa divlјih vrsta, sa EURONATUR na brojnim projektima i u okviru međunariodnih mreža, itd.

Zavod vodi Registar zaštićenih prirodnih dobara za teritoriju AP Vojvodine. Tokom terenskog rada prikuplјaju se podaci o nalazima na terenu, geoprostorni podaci putem GPS uređaja i fotografije. Prikuplјeni podaci se sistematizuju i skladište, u digitalnoj formi, putem Informacionog sistema Zavoda, a koriste se pri izradi studija, uslova, mišlјenja, registra staništa zaštićenih divlјih vrsta i dr.

U cilјu širenja svesti javnosti o važnosti zaštite prirode, Zavod organizuje i sprovodi vaspitno-obrazovne i promotivne aktivnosti. Organizuju se izložbe, predavanja, eko-kampanje, tribine i okrugli stolovi, izdaju publikacije, posteri, učestvuje u produkciji dokumentarnih ekoloških filmova, na sajmovima i manifestacijama.

Prirodnjačku izložbu Zavoda svake godine poseti oko 30.000 posetilaca, pre svega dece. Zavod poseduje preko 25.000 prirodnjačkih eksponata razvrstanih u više studijskih zbirki: geološko-paleontološkoj, mineraloško - petrološkoj, botaničkoj, entomološkoj, ihtiološkoj, herpetološkoj, ornitološkoj i teriološkoj zbirci. Prirodnjačka zbirka se koristi za edukaciju i podizanje svesti o potrebi zaštite i očuvanja bio i geodiverziteta. Najznačajniji eksponat zbirke je lobanja sa klјovama runastog mamuta, izvađena 1947. godine iz korita reke Tise kod Novog Bečeja. Lobanja je veoma masivna, te se smatra jedinstvenim primerkom na teritoriji naše zemlјe.

Zavod svojim radom doprinosi očuvanju i unapređenju biološke, geološke i predeone raznovrsnosti u Vojvodini, za dobrobit sadašnjih i budućih generacija. roz terenski rad, primenu najnovijih naučnih i stručnih saznanja i saradnju sa svim zainteresovani stranama, pruža stručnu podršku za planiranje i sprovođenje mera zaštite prirode, čime osigurava očuvanje i unapređenje prirodne baštine i održivi razvoj u AP Vojvodini i Republici Srbiji.

Pridružite nam se, pratite naš rad, budite aktivni u očuvanju prirode i životne sredine!

Sajt Zavoda: www.pzzp.rs

 

Tekst: dr Oliver Fojkar

POKRAJINSKI ZAVOD ZA ZAŠTITU PRIRODE

Top of Page