Pokrajinski zavod za zaštitu prirode

geoportal

Ekološka mreža

mapa

REZERVAT BIOSFERE "BAČKO PODUNAVLJE"

logo-unesco-mab
Zbrinjavanje
coopMDD projekat
logo-sava-ties
logo-lifeline-mdd

Događaji

Maj 2021
pon uto sre čet pet sub ned
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
Nema slike
Generalna skupština Ujedinjenih nacija proglasila je 22. maj za Dan zaštite biodiverziteta u cilju podizanja svesti gradjana i povećanja razumevanja značaja njegovog očuvanja i održivog korišćenja. Biodiverzitet kako u prošlosti tako i danas je pod velikim pritiskom različitih faktora ugrožavanja. Mnoge biološke vrste su ugrožene u većem ili manjem stepenu, na pragu su nestajanja ili su čak neke i zauvek izgubljene. Usvajanjem Konvencije o biološkoj raznovrsnosti, na samitu UN o zaštiti životne sredine i održivom razvoju (Rio de Žaneiro, 1992. godine), ostvaren je opšti konsenzus da je biodiverzitet, koji nam obezbeđuje ne samo materijalna bogatstva, već i duhovno zdravlje, temelj zdrave životne sredine i održivog razvoja. Takođe je dogovoreno da zaštita i održivo korišćenje biodiverziteta treba da bude briga celog čovečanstva na globalnom, regionalnom i lokalnom nivou, naročito u borbi protiv siromaštva.
Datum :  subota, 22 maj 2021
23
24
Nema slike
Evropski dan parkova proglasila je Federacija nacionalnih parkova Evrope, s ciljem da skrene pažnju javnosti na značaj zelenih površina. Ovaj datum je odabran kao sećanje na proglašenje prvih evropskih nacionalnih parkova - devet nacionalnih parkova u Švedskoj, 24. maja 1909. godine. Prvi put je Dan parkova obeležen širom Evrope 1999. godine, a u Srbiji se obeležava od 2001. godine.
Datum :  ponedeljak, 24 maj 2021
25
26
27
28
29
30
Nema slike
Duvan je drugi glavni uzrok umiranja u svetu. Godine 1967. održana je Prva svetska konferencija o pušenju i zdravlju, a godine 1971. Svetska zdravstvena organizacija odlučuje se za sistemsku borbu protiv pušenja duvana i pušenje je definisano kao bolest zavisnosti.
Datum :  nedelja, 30 maj 2021
31
logo-pannoneagle

PZZP je član IUCN-a

IUCN
wwf-logo

WWF - FOND ZA ZAŠTITU PRIRODE

covid-19

Očuvanju životne sredine doprinosite uglavnom:

odgovornim ponašanjem u prirodi - 56.1%
racionalnom potrošnjom vode - 4.5%
štednjom energije (gasa, struje i sl.) - 9.1%
izbegavanjem korišćenja plastičnih kesa - 21.2%
višestrukom upotrebom ambalaže - 9.1%

Ukupno glasova: 66
Glasanje u ovoj anketi je zavrseno

Na osnovu nominacionog formulara za upis Rezervata biosfere „Bačko Podunavlje“ (dalje: Rezervat biosfere“) na Svetsku listu rezervata biosfere (broj 03-1413 od 14.06.2016), kao i na osnovu odluke Međunarodnog koordinacionog saveta UNESKO-vog programa „Čovek i biosfera“ da se „Bačko Podunavlje“ upiše na navedenu Listu (FINAL REPORT: International Co-ordinating Council of the Man and the Biosphere (MAB) Programme Twenty-ninth session UNESCO Headquarters, Paris, Room IV (Fontenoy Building) 12 – 15 June 2017, Chapter IX, A. New nominations, Article 954). Pokrajinski zavod za zaštitu prirode, kao administrativni koordinator Rezervata biosfere, je sazvao prvi pripremni sastanak Koordinacionog saveta Rezervata biosfere 24.01.2018. godine.

Sastanku su prisustvovali predstavnici jedinica lokalnih samouprava odnosno Vojislav Zubac ispred opštine Bačka Palanka, Jelena Štetić ispred opštine Apatin, kao i predstavnici upravljača zaštićenih područja, Lazar Vejnović i Dragan Ćulibrk ispred SRP „Karađorđevo“ (upravljač VU „Morović“), Tatjana Krstić ispred Regionalnog parka „Bukinski hrastik“ (upravljač Ministarstvo odbrane), Darko Božović, ispred PP „Tikvara“ (upravljač SRC „Tikvara“) i Radmila Šakić Peurača ispred SRP „Gornje Podunavlje (upravljač JP „Vojvodinašume“), predstavnici civilnog sektora, Duška Dimović kao predstavnik „WWF-a” i dr Slavica Vujović ispred sektora za kulturu (Pokrajinski zavoda za zaštitu spomenika kulture). Sastanku su prisustvovali i koordinatori zaštićenih područja iz PZZP koji se nalaze u okviru Rezervata biosfere Bačko Podunavlje dr Jadranke Delić i Tanja Bošnjak kao i pomoćnik direktora sektora zaštite prirode dr Slobodan Puzović (Prilog 1).

Sastanak je otvorila dr Biljana Panjković, direktorka Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode, nakon čega je direktorka Kancelarije WWF-a u Srbiji Duška Dimović prezentovala koncept rezervata biosfere, a potom je Marko Tucakov, koordinator izrade nominacije predstavio Rezevat biosfere „Bačko Podunavlje“, kao i aktivnosti u sklopu projekta „Prekogranični program upravljanja budućim rezervatom biosfere Mura-Drava-Dunav u pet zemalja“ koje se sprovode u Rezervatu biosfere.

Na pitanje koja je uloga Koordinacionog Saveta u upravljanju rezervatom biosfere odgovor su prezentovale Duška Dimović i Sara Pavkov. Dodatno, predstavljen je model strukture Koordinacionog saveta.

Usledio je radni deo sastanka, na kome su prisutni bili podeljeni u tri radne grupe, u zavisnosti od toga da li su predstavnici upravljača zaštićenih područja, jedinica lokalnih samouprava ili Pokrajinskog zavoda za zaštitu prirode.

Zadatak svake grupe je bio da odgovori što opširnije na pitanja:

Šta očekuju od Rezervata biosfere?
Na čemu bi trebalo da se radi?
U kom smeru da se sprovode aktivnosti?

Nakon filtriranja svih predloga i odgovora, uočena su tri zajednička aspekta u sve tri grupe, koja su u saglasnosti sa funcionisanjem Rezervata biosfere.Ta tri aspekta predstavljaju i funkciju rezervata biosfere:

  1. Zaštita prirodnih vrednosti, kroz zaštitu biodiverziteta, revalorizaciju vrednosti, unapređenje područja kroz funkciju zaštite, razvoj integralnog upravljanja vodama.
  2. Održivi razvoj kroz razvijanje ruralnog turizma, brendiranje proizvoda, povećanje standarda života lokalne zajednice, sprovođenje projekata i obezbeđivanje finansija za realizaciju inovativnih održivih rešenja.
  3. Logistička podrška kroz edukacije i radionice, organizovanje mreže edukativnih cenatara, prekogranično umrežavanje, kao i lokalno umrežavanje sektora, stvaranje jedinstvene baze podataka, razmenu znanja i iskustava između seoskih sredina.

U narednom periodu neophodno je da budu definisani predstavnici svih sektora koji će uzeti učešće u Koordinacionom savetu Rezervata biosfere, a koji su definisani u modelu strukture Koordinacionog saveta, kako bi se mogao konstituisati Koordinacioni savet i početi sa implementacijom opštinskih Saveta, te započeti konkretne aktivnosti.

Prilog 1: Lista prisutnih na prvom sastanku Koordinacionog saveta Rezervata biosfere Bačko Podunavlje.

U Novom Sadu, Sara Pavkov
01.02.2018. godine

utorak, 23 januar 2018 11:37

REZERVAT BIOSFERE „BAČKO PODUNAVLjE“

Međunarodni koordinacioni savet UNESCO programa „Čovek i biosfera“ (MaB) je doneo odluku o upisu „Bačkog Podunavlja“ na Svetsku listu rezervata biosfere, na 21. Sednici koja je održana u Parizu 14. 06. 2017. godine. Nominacija je poslata 2016. godine od strane Nacionalne Komisija za saradnju sa UNESCO, a Stalna delegacija Republike Srbije pri UNESCO je uspela da nominaciju uspešno obrani pred Savetom. Nominaciju je uradio Pokrajinski zavod za zaštitu prirode uz veliku podršku Ministarstva spoljnih poslova, Ministarstva zaštite životne sredine, Ministarstva odbrane, Pokrajinskog sekretarijata za urbanizam i zaštitu životne sredine, Grada Sombora, opština Apatin, Bač, Bačka Palanka i Odžaci, korisnika JP „Vojvodinavode“, upravljača zaštićenih područja i civilnog sektora, posebno Svetske unije za zaštitu prirode – WWF. Zahvaljujući aktivnom učešću svih u procesu, danas imamo drugi rezervat biosfere u Srbiji, a prvi čiju vrednost je priznao UNESCO na području AP Vojvodine.

Kako je UNESCO potvrdio vrednosti „Bačkog Podunavlja“, ono je postalo deo Mreže rezervata biosfere, koja obuhvata 669 područja iz 120 zemalja. Mreža je od ključnog značaja za ostvarivanje održive ravnoteže između zaštite biološke raznovrsnosti, očuvanja kulturnih vrednosti i socio-ekonomskog razvoja.

Rezervat biosfere “Bačko Podunavlje” nalazi se na severozapadu Vojvodine i predstavlja jednu od najvećih i najočuvanijih ritsko – močvarnih celina u gornjem toku Dunava kroz Srbiju. Prostire se na područjima opština/gradova Sombor, Apatin, Odžaci, Bač i Bačka Palanka na površini od 176.635 ha. U Rezervatu biofere se nalazi 5 sedišta jedinica lokalne samouprave i 21 selo u kojima živi oko 150.000 stanovnika.

Zbog značajnog i specifičnog biogeografskog položaja koji se nalazi na dodiru srednjeevropske i jugoistočnoevropske šume sa stepom, blizine reke i ostataka plavnih područja, ovo područje obuhvata plavne šume, nizijske šume hrasta lužnjaka, slatine i fragmente stepe koji se nadovezuju na ritsko područje. Zbog direktne zone plavnog područja reke, gde je vegetacija hidrološki uslovljena, i nešto višeg terena na lesu kao polozi, gde je klimazonalna vegetacija, ili intrazonalnoj vegetaciji na solonjecu i solončaku kao podlozi, živi svet je bogat, raznovrstan, specifičan i jedinstven. Očuvan je veliki broj retkih i ugroženih tipova staništa koja predstavljaju nacionalni i međunarodni prioritet u zaštiti. U Rezervatu biosfere „Bačko Podunavnje“tačan broj vrsta još nije utvrđen, no do sada je zabeleženo preko 1000 vrsta biljaka, 270 vrsta ptica oko 60 predstavnika riba i 11 vrsta vodozemaca. Herpetofaunu ovog područja predstavlja 9 vrsta gmizavaca, dok je među 60 vrsta sisara, važan predstavnik ovog područja strogo zaštićena vrsta vidra (Lutra lutra) koja je registrovana kao indikatorska vrsta vrlo osetljiva na zagađenja i degradaciju staništa, preko lanca ishrane. Rezervat karakteriše hrast lužnjak (Quercus robur), ritski jelen (Cervus elaphus) i orao belorepan (Haliaeetus albicilla).

Unutar Rezervata biosfere nalaze se zaštićena područja: Specijalni rezervat prirode „Gornje Podunavlje“, Specijalni rezervatom prirode „Karađorđevo“, park prirode „Tikvara“, spomenik prirode „Šuma Junaković“ i Regoinalni park „Bukinski hrastik“ , kao i staništa nacionalne ekološke mreže. Rezervat biosfere „Bačko Podunavlje“ zajedno sa Prekograničnim rezervatom biosfere „Dunav –Drava“ u Hrvatkoj i Mađarskoj, čini jednu ekološku celinu, odnosno najveće plavno područje na srednjem toku Dunava.

Rezervat biosfere „ Bačko Podunavlje“ je poligon za istraživanje i sprovođenje različitih pristupa održivog razvoja, koji ima tri osnovne funkcije: zaštitu, razvoj i podršku. Mnogi ga poimaju kao zaštićeno područje, što on u suštini nije. Zaštita prirode se sprovodi na osnovi nacionalnog zakonodavstva i zonacija rezervata biosfere prati postojeće akte o zaštiti zaštićenih područja i ekološke mreže, bez dodatnih ograničenja korišćenja prostora. Zaštita se sprovodi u centralnom području i zaštitnoj zoni. Centralna područja obuhvataju delove postojećih zaštićenih područja i delove ekološke mreže u kojima su zastupljena međunarodno značajna staništa i vrste za očuvanje biološke zarnovrsnosti. Zaštitna zona obuhvata preostale delove postojećih zaštićenih područja i ekološpke mreže, ona okružuje centralna područja ili se naslanja nanjih, a u zaštitnoj zoni ograničavaju se ili se selektivno mogu oobavljati delatnosti koje su u skladu sa ciljevima zaštite. U zaštitnoj zonise na taj način csprovodi i funkcija razvoja rezervata biosfere.

Prelazno područje ili tranziciono područje je područje sprovođenja održivog razvoja i podrške. Zahvaljujući povoljnom okruženju i postojanju tri univerzitetska centra u neposrednoj blizini (Novi Sad, Osijek, Pečuj), kao i proaktivnoj naučnoj i stručnoj zajednici, Rezervat služi kao mesto za demonstraciju velikog broja istraživanja, inicijativa i aktivnosti. Mnogi od njih se finansiraju sredstvim iz EU fondova, prekograničnog programa IPA SRB-CRO i Dunavskog transnacionalnog programa.

Upravljanje rezervatom biosfere „Bačko Podunavlje“ sprovodi se preko koordinacionog Saveta koji čine predstavnici opština i upravljača zaštićenih područja i korisnika prostora. Planirano je da se na unutar opština formira Forum zainteresovanih strana, koji će biti u direktom kontaktu sa Savetom Rezervata biosfere i tako doprinosi upravljanju Rezervatom biosfere. Pokrajinski zavod za zaštitu prirode je određen e za administrativnog koordinatora rezervata biosfere.

Sevreozapadni deo Bačke je dobijanjem statusa rezervata biosfere privilegovan zbog svojih posebnih prirodnih vrednosti ali i velikog potencijala za integralno upravljanje čitavim područjem, kroz uključivanje socio-ekonomskih potreba stanovništva, sa osnovnim ciljem, održivim razvojem, koji je ujedno i okosnica programa „Čovek i biosfera“.

Na državnim organima vlasti, je da uz uključivanje svih zainteresovanih strana, lokalnog stanovništva i upravljača zaštićenih područja stave u funkciju rezervat biosfere „Bačko Podunave“, da obezbede podizanje kapaciteta lokalnih ponuda koje bi uticale na održiv turizam, a sve uz unapređivanje zaštite prirodnih vrednosti ovog dragulja severozapadne Vojvodine.

Program „Čovek i biosfera“ je internacionalni naučni program koji je 1971. godine pokrenuo UNESKO sa ciljem da se uspostavi naučna osnova za poboljšanje odnosa između ljudi i životne sredine. Program „Čovek i biosfera“ kombinuje prirodne i društvene nauke, ekonomiju i obrazovanje kako bi poboljšao kvalitet života, ravnopravnu podelu prirodnih dobara i njene koristi i zaštitio prirodne vrednosti, kao i upravljane ekosistemima, na taj način promovišući inovativne pristupe ekonomskom razvoju koji su društveno i kulturno prihvaćeni i održivi za životnu sredinu.

Projekat “coop MDD” - Važan korak u upravljanju rezervatom biosfere „Bačko Podunavlje“, kao i u implementaciji programa „Čovek i biosfera“ je projekt “coop MDD” sufinansiran od strane Evropske Unije preko „Interreg Danube Translantional program“ i predfinansiran sredstvima AP Vojvodine. Veliki izazov je sam cilj projekta usmeren ka usklađivanju prakse upravljanja u 12 zaštićenih područja koje se nalaze u pet zemalja (Austrija, Slovenija, Mađarska, Srbija i Hrvatska) kako bi se osigurala ekološka celovitost i transnacionalna povezanost ekosistema budućeg jedinstvenog prekograničnog rezervata biosfere „Mura-Drava-Dunav“ – izuzetnog evropskog rečnog predela takođe poznatog kao “Evropski Amazon”.

Protežući se kroz Austriju, Sloveniju, Hrvatsku, Mađarsku i Srbiju, područje uz donje tokove Drave, Mure i Dunava čini 700 kilometara dug „zeleni pojas“ koji povezuje gotovo milion hektara dragocenog prirodnog i kulturnog miljea u jedan od najvažnijih ekoloških koridora u Evropi. Preko 25 godina državne institucije i nevladine organizacije rade na zaštiti ovog jedinstvenog područja, a sada se preduzimaju završni koraci, te je u svim zemljama u toku ili je već završen proces službene nominacije za proglašenje rezervata biosfere.

Zdravi i dinamični rečni ekosistemi pružaju brojne dobrobiti za lokalno stanovništvo, mogućnost za održiv razvoj i privređivanje, uz korišćenje prirodnih resursa kao što su čista voda, riba i drvo i uživanje u prirodi kroz turizam i rekreaciju. Dodatno, prirodna poplavna područja uz reke štite stanovništvo i naselja ublažavajući negativne efekte visokih voda tokom poplava. Važan deo uspeha rezervata biosfere biće prepoznavanje i aktiviranje lokalnog stanovništva koje živi duž ove tri reke u upravljanju rezervata biosfere i osiguravanju njihove podrške za održivi razvoj regije. U tu svrhu će se duž Rezervata „Mura-Drava-Dunav“ uspostaviti mreža od osam „Škola na reci“, koje će ponuditi podršku ekološkoj edukaciji školske dece i lokalnog stanovništva kroz inovativne sadržaje i iskustva i podstaći razumevanje važnosti zaštite prirodnih vrednosti „Evropskog Amazona“. Partneri na projektu iz Srbije su Pokrajinski zavod za zaštitu prirode i JP „Vojvodinašume“.

Top of Page